Yönetim Organizasyon

YÖNETİM VE YÖNETİCİ

YÖNETİM

Yönetim, belirli bir takım amaçlara ulaşmak için başta insanlar olmak
üzere parasal kaynakları, donanımı, demirbaşları, hammaddeleri,
yardımcı malzemeleri ve zamanı birbiriyle uyumlu, verimli ve etkin
kullanabilecek karar alma ve uygulatma süreçlerinin toplamıdır.

YÖNETİMİN AMACI

Düzen amacı: Örgütte çalışanların, örgütte istenen sonuçlara
ulaşılması için gerekli davranışları göstermeleridir.
Kültürel amaçlar: Her örgütün kendine göre bir kültürü bulunur. Bu
kültür örgüt çalışanlarına uygun olmalı ve onları temsil etmelidir.
• Ekonomik amaçlar: Örgütün kurulma nedeni finansal kazançtır. Başka
bir deyişle, kar sağlamaktır

YÖNETİMİN ÖZELLİKLERİ

Amaç Özelliği: Örgütün hayatını sürdürebilmesi için bir amacı olmalıdır. Ancak bu amaç, tüm örgüt
üyeleri tarafından benimsenmiş olmalı ve belirlenmiş olmalıdır. Yönetimin tanımında da yer aldığı gibi,
belli bir amaca ulaşma vardır.
İşbölümü: Örgütte amaç belirlendikten sonra, bu amacı gerçekleştirmek için örgüt çalışanları arasında
seçimler yapılır. Bu seçimler yapılırken amacı gerçekleştirebilmek için yapılması gereken işleri en iyi
yapabilecek çalışanlara göre bölümlendirme gerekir. İşler çeşitli parçalara ayrılır ve o işlere göre işinde
uzman kişiler seçilir.
Yaratıcılık: Yönetim çalışanları yöneltme faaliyetini içerir. Bu faaliyeti gerçekleştiren, yönetici
çalışanlarını motive etmelidir. Bu sayede çalışanların yaratıcılıkları ortaya çıkacak ve işte başarılı,
verimli olacaklardır.
Hiyerarşi Özelliği: Yönetimde, yöneten amaçları yerine getirecek kişileri yönlendiren ve yönetilenler,
amaçları gerçekleştirmek için çalışanlar vardır. Yöneten, yönetilenlerin üstündedir. Başka bir deyişle,
yönetimde as-üst ilişkisi, hiyerarşisi bulunur.
Demokratik Özellik: Yönetimde, önemli olan özellik araç gereç olmadan da çalışanlar aracılığıyla amacı
gerçekleştirebilmektir. Ancak amaç gerçekleştirilirken, karar almada, uygulamada, kontrolde de
çalışanları sürece katmayı gerektirir. Yönetimde birlikte çalışma sağlanması önemlidir.
Grup Özelliği: Yönetim iki veya daha fazla kişinin faaliyetlerini içerir. Bu yüzden yönetim bir grup
faaliyetidir.
İletişim Özelliği: Örgütte yöneticinin hem çalışanlarıyla hem üst yönetimle, hem çalışanların
çalışanlarla, iletişiminin olması gereklidir. İletişimin olduğu yönetimde, tüm örgüt çalışanlarıbirbirlerini
tanır, sorunları daha iyi çözer ve örgüte bağlılıkları fazla olur.

YÖNETİM SÜRECİ

Planlama
Örgütleme
Yöneltme
Denetleme

Planlama

Plan, örgütün gelecekte ulaşmak veya gerçekleştirmek istediği belli
nokta veya durumlara erişmek için çizdiği bir harita olarak
tanımlanabilir. Örgüt, plan yaparken, hangi işi, ne zaman, nerede ve
kiminle yapacağına karar verir. Bu kararı verirken, alternatifler
arasından en iyi ve doğrusunu seçmeye çalışırlar. Planlama ise, planı
ortaya çıkarmak yapılan faaliyetleri içerir.

Örgütleme

Örgütleme, planlamada öngörülen işletme amaçlarına ulaşmayı
sağlayacak biçimde insanların, araç-gerecin ve diğer işletme
olanaklarının bulunması, etkin bir çalışmayı gerçekleştirecek biçimde
düzenlenmesi, yapılacak işlerin gruplandırılıp belirli bölümlere
bağlanması, yetki ve sorumlulukların belirlenmesidir.

Örgütlemenin İlkeleri

İş Bölümü ve Uzmanlaşma İlkesi: Örgüt için önemli olan faaliyetlerin
zamanında, eksiksiz ve kaliteli yapılmasıdır. Bunların gerçekleşebilmesi
içinde, örgütte çalışan personelin alanında deneyimli, uzmanlaşmış
olması ve uzmanlaştığı bölümde çalışması gereklidir.
İstisna İlkesi: Örgütte günlük ve sık sık yapılan faaliyetlerin alt yönetim
tarafından yapılmasını savunan ilkedir.
Amaç Birliği İlkesi: Her örgütün açıkça belirlenmiş bir amacı
bulunmaktadır.
Kumanda Birliği İlkesi: Bu ilke örgütte çalışan personelin sadece bir
üstten emir alması gerektiğini öngörür.

Hiyerarşik Yapı İlkesi: Örgütte yetki ve sorumluklar yukarıdan aşağıya
doğrudur. Ast üstünün kim olduğunu ve kendisinden neler
beklediğinin bilmelidir.
Yetki ve Sorumluluğun Denkliği İlkesi: Örgütte personele verilen
yetkilerle sorumlulukları denk olmalıdır.
Yetki Devri İlkesi: Örgütte çoğu zaman karar veren, araştırma, plan ve
program yapan üst yönetimdir. Ancak üst yönetimdekiler yetkilerini
astlarla paylaştığında, astlar onlara verilen görevi daha iyi yerine get
irebilecek ve kendilerini daha iyi hissetmelerine sebep olacaktır.
Denge İlkesi: Örgütte bölümler arasındaki yetkiler, görevlere göre
dağıtılmalıdır.

Hiyerarşik Yapı İlkesi: Örgütte yetki ve sorumluklar yukarıdan aşağıya
doğrudur. Ast üstünün kim olduğunu ve kendisinden neler
beklediğinin bilmelidir.
Yetki ve Sorumluluğun Denkliği İlkesi: Örgütte personele verilen
yetkilerle sorumlulukları denk olmalıdır.
Yetki Devri İlkesi: Örgütte çoğu zaman karar veren, araştırma, plan ve
program yapan üst yönetimdir. Ancak üst yönetimdekiler yetkilerini
astlarla paylaştığında, astlar onlara verilen görevi daha iyi yerine get
irebilecek ve kendilerini daha iyi hissetmelerine sebep olacaktır.
Denge İlkesi: Örgütte bölümler arasındaki yetkiler, görevlere göre
dağıtılmalıdır.

Etkin Yöneltmenin Koşulları

Örgütte Takım Ruhunun Gerçekleştirilmesi: Yöneticilerin örgütte ki önemli sorumluluklarından biri de, personelin isteklerini, amaçlarını ve arzularını
dikkate almalıdır. Böylece çalışan personel işlerinde daha verimli olacak ve başarı sağlayacaktır.
Personeli İyi Tanımak: Yönetici personelini bedensel, ruhsal ve diğer yetenekleri yönünden tanımalıdır. Böylece hangi personelin hangi işlerde
çalışabileceğini ve hangi işi yapamayacağını daha iyi bilir ve ona göre yönlendirir. Böylece hem örgüte yararlı olur hem de yönetici başarı sağlamış olur.
Görev Sorumluluğu Gelişmeyen Kişileri Örgütten Uzaklaştırmak: Örgütt görevlerini yerine getirmeyen ve sorumluluk üstlenmeyen personelin diğer
personelleri olumsuz etkilememesi için işletmeden uzaklaştırılması gerekir.
Personel ile İşletme Arasındaki İlişkileri Yakından Tanımak: Örgütte bulunan yöneticiler astlarını çok iyi tanımalı, örgütün çıkarlarını savunmalı ve
astlarını savunmalı, tarafsız olmalıdır.
Yönetici Çevresine İyi Bir Örnek Olmalıdır: Örgütte düzen ve disiplinin sağlanması en uygun yollarından biri de yöneticinin astlara her konuda iyi bir
örnek olmasıdır.
Personeli Devamlı Denetim Altında Bulundurulmalıdır: Yönetici, personelin emirlerine uyup uymadığını kontrol etmelidir. Böylece verilen işleri ve
sorumlulukları da kontrol etmiş olur.
Yöneltmede Danışmalı Bir Sistem Kurulması: Yöneticilerin örgütte ki her konuda yeterli bilgisi olmayabilir. Bu yüzden yöneticilere yardım etmesi ve
gerekli bilgiyi sağlaması için yardımcıları bulunur. Yardımcıları yöneticileri bilmedikleri konularda bilgilendirir ve işlerin daha çabuk ve düzenli
yürümesini sağlar.
Yönetici Ayrıntı İçinde Boğulmamaya Dikkat Etmelidir: Yöneticiler genellikle uzun dönem faaliyetlerle ilgilenir. Ancak örgütte ufak ayrıntılarla uğraşırsa
zaman ve emek kaybı yaşanabilir. Buyüzden ufak ayrıntılarla uğraşsa bile, zamanını ve emeğini çok fazla harcamadan ilgilenmelidir.
İyi Bir Ödüllendirme ve Cezalandırma Sistemi Kurulmalıdır: Örgütte başarı ve örnek davranışlar ödüllendirilmeli, eğer örgütün kurallarına uyulmuyorsa
ve sorumluluklar yerine getirilmiyorsa da cezalandırılma kullanılmalıdır.

Denetleme

Denetleme; işletmenin amaçlarına ne derecede ulaşıldığının
belirlenmesi, gerçekleştirilen faaliyetlerin amaçlara ve planlamalara
uygun olup olmadığının ölçülmesi değil, gerekli düzeltici eylemlerin de
yerine getirilmesini sağlanması ve sonuçların değerlendirilmesi
işlemleridir.

DENETİM YÖNTEMLERİ

• Piyasa denetimi, nesnel standartları koymak için dış piyasa
mekanizmalarını kullanmaktadır.
• Bürokratik denetim, örgütsel yetkiyi vurgulamaktadır ve kurallara ve
yönetmeliklere dayanmaktadır.
• Klan denetimi, çalışan davranışlarını ılımlı bir seviyede tutmak için
paylaşılan değer ve idealleri kullanmaktadır.

YÖNETİCİ


Yönetici, bir grup insanı belirli amaçlara ulaştırmak için uyumlu ve takım
ruhu içinde çalıştıran insandır. Başka bir deyişle, başkaları vasıtasıyla
işgören ve başarıya ulaşan kimsedir.
Ancak yönetici sadece bir grup insanı yönlendiren, çalıştıran değil,
ayrıca çalıştığı yerin maddi kaynaklarını ve üretim faktörlerini
yönlendiren kişidir.

YÖNETSEL DÜZEYLER

Alt Düzey Yöneticiler
Bu düzeyde bulunan yöneticiler, günlük faaliyetlerin yürütülmesinden ve başarılmasından sorumludurlar.
Bunun için yönetsel işlevleri olmayan işçi, memur, hizmetli gibi çalışan ve herhangi bir yönetim görevi olmayan
kişileri yöneten, kısım şefleri, posta başı, ustabaşı, baş kalfa, formen ve odacı başları gibi çeşitli çalışanlar alt
düzey yöneticilerini oluştururlar. Bankada yer alan şefler, fabrikada yer alan ustabaşılar, büro yöneticileri bu tür
yöneticilere örnektir.
Orta Düzey Yöneticiler
Bölüm veya daire amirleri, servis şefleri yardımcıları, genel sekreterler, daire amirleri ve yardımcıları gibi unvan
alan orta düzey yöneticiler plan geliştirir, bunları uygulama aşamasına koyar ve yapılanları kontrol eder,
maliyetleri analiz eder, üst düzey yöneticilere rapor verirler. Orta düzey yöneticiler üst yönetim tarafından
belirlenen amaçlara ulaşmak için gerekli olan program ve faaliyetlerin koordinasyonundan sorumlu olarak
işletmenin işlevsel yönetimi ile ilgili faaliyetlerle uğraşırlar.
Üst Düzey Yöneticiler
İşletmenin en üstünde yer alan ve tepe yöneticileri olarak ifade edilen yöneticiler; genel müdür, başkan, bölüm
ve daire müdürleri, daire başkanları, müsteşarlar, müdürler gibi yöneticilerden oluşur. Bu düzey yöneticilerin,
çalışmaları genelde işletme dışına dönüktür ve işletmeyi bir bütün olarak görürler. Üst düzey yöneticilerin
yönetsel becerileri; teknik beceri, haberleşme becerisi, insan ilişkileri becerisi, analitik beceri, karar verme
becerisi ve kavramsal beceri gibi becerilere sahiptirler.

YÖNETİCİNİN ÖZELLİKLERİ

Yöneticinin Entelektüel Özellikleri

Yöneticilerin sadece insanları yönlendirme özelliğine değil, ayrıca planlama yapabilen geleceği
öngören, karar veren özelliklere de sahip olması gerekir. Bu özelliklere sahip olabilmesi için
entelektüel özelliklere sahip olmalıdır. Entelektüel özellikler;
1. Yöneticinin birçok konuda uzmanlaşmış olması gerekir. Çünkü örgütte sadece tek bir konuyla ilgili
sorun yaşamayacak ya da tek bir konuda karar vermek zorunda kalmayacaktır.
2. Yönetici, elde ettiği bilgileri, detaylandırabilmeli veya çok geniş bir yelpazedeyse bu bilgileri
daraltabilmelidir.
3. Yönetici, örgütte yaşanan iyi veya kötü durumları tarafsız ve detaylı bir şekilde nedenleri ve
sonuçlarıyla irdeleyebilmelidir.
4. Yönetici, örgüt içinde veya dışında olan fırsat veya tehditleri, önceden görebilmeli ve ona göre
adımlar atabilmelidir.
5. Yönetici, çalışanlar arasında olan olaylarda adil olmalıdır. Hangi düzeyde olursa olsun, haklının
haklı olduğunu savunabilmelidir.
6. Yönetici, düşüncelerinde net ve dürüst olmalıdır. Ne düşündüğünü açık ifade etmelidir.

Yöneticinin Karakterine İlişkin Özellikler

Yöneticinin karakterine ilişkin özellikler şunlardır:
1. Bir yönetici hem mantığını hem de duygularını kontrol altında ve dengeli tutmalıdır. Çalışanlarının
sorunlarına bazen dostça bazen de bir üstü gibi yaklaşabilmelidir.
2. Örgütte çalışanlar farklı kültür ve eğitimden geldikleri için farklılıklar olacaktır. Bu farklılıklar
değişik davranışlara ve düşüncelere yol açacaktır. Bu değişiklikleri yönetebilme uyumlaştırabilme ve
uyum sağlayabilme özelliklerine sahip olmalıdır.
3. Yöneticinin vereceği kararlar tüm örgütü etkileyeceği için, vereceği kararlarda çok dikkatli ve
riskleri göze alabilecek kadar da cesur olmalıdır.
4. Yöneticilerin örgütün hem iç hem de dış çevresi ile ilgileri vardır. Her iki çevrede olan biteni iyi
bilmelidir. Bunun içinde iyi bir gözlemci ve ayrıca iyi bir hafızaya da sahip olması gereklidir. Böylece
örgütte olabilecek sorunlara karşı tedbir alması, çözüm bulması daha kolaydır.
5. Yönetici, hem çalışanlarla hem de örgüt makine, ürün, araç ve gereçleri ile ilgili tüm evrakları
dosyalamalıdır. Bu dosyalama önemlidir çünkü teknolojide yaşanacak bir sorun karşısında, bu
dosyalar yardımıyla işler yoluna girecektir.
6. Karşılaştığı sorunları bir düzene koymalıdır. Bazen sorunlar acil ve acil olmayan şeklinde olabilir.
Acil olanlar ilk sırada çözülmeli ve çözülürken de problem çözücü yöntemlerden yararlanılmalıdır.

Yöneticinin Sosyal Özellikleri


Yöneticinin örgütteki tüm çalışanlara kendini kabul ettirmesine ilişkin
özelliklerdir. Yöneticinin örgütteki tüm çalışanlara kendi kabul
ettirmesine ilişkin özelliklerdir. Yöneticinin her düzeyde ki insanla
iletişim kurabilme özelliğine sahip olması gerekir. Dış görünüşüne önem
veren, bulunduğu ortama göre hareket eden, ikna gücüne sahip olan bir
yönetici olmalıdır.

YÖNETİCİLİK YETENEKLERİ


Teknik Beceri
:

teknik beceri alt düzey yöneticilerinde bulunması gereken beceridir.Çünkü örgütte çalışanlarla birebir ilişki içinde olan ve onlara destek veren altyöneticilerdir. Alt yönetimde yer alan yöneticilerin her biri, bir dalda teknik bilgiye sahiptir. Ancak, bu
teknik bilgiyi kullanabilme yeteneği en önemli unsurdur. İlaç fabrikasında çalışan alt düzey
yöneticisinin kimya hakkında bilgiye sahip olması teknik beceriye bir örnektir.

İletişim Becerisi:

Günümüzde iletişim çok önemli unsurlardan biri olmuştur. Örgütte çalışanların ve
yöneticilerin birbirlerini anlaması, düşüncelerini iletebilmesi önemlidir. Çünkü iletişim sayesinde
çalışanların motivasyonları yükselecek ne tür yeteneklerinin olduğu anlaşılacak, örgüte bağlılıkları
artacak ve yöneticinin istediklerini daha iyi yapacaklardır. Birbirlerini anlamayan, iletişim kurmayan
bir örgütte çatışma yaşanacak hatta örgütün başarısızlığına sebep olacaktır.

Beşeri İlişkiler Becerisi:

Yönetimde insanlarla iyi ilişkiler içinde olmak önemlidir. Çünkü insanlar
sayesinde istenilen amaçlara ulaşılabilir. Bu yüzden insanları motive edebilmek, onlara yol
gösterebilmek, sorunlarına çözüm üretebilmek, onları anlamak ve paylaşımları arttırmak önemlidir.
Bütün bunları gerçekleştiren yönetici beşeri(insan) ilişkilerinde yetenekli olmalıdır. İşin mutfağında
başka bir deyişle işi gerçekleştiren çalışanlarla en fazla alt ve orta düzeydeki yöneticiler ilişki içinde
olduğu için, genellikle alt ve orta düzeydeki yöneticiler için beşeri ilişkiler becerisi önemlidir.

Analitik Beceri:

Örgütün stratejilerini, hedeflerini, politikalarını, planlarını hazırlamak ve
bütün bunların sonuçlarını tahmin edebilmek, analitik beceridir. Genellikle üst yönetim
düzeylerinde bulunan yöneticilerde bulunan ve olması gereken bir özelliktir. Çünkü alt ve
orta düzey yöneticileri işi yapan, gerçekleştiren çalışanlarla ilişki içindedir. Üst düzeyde ki
yöneticiler ise örgüt için hayati önem taşıyan işlerle ilgilenirler. Alt ve orta düzeydekiler
daha önceden belirlenmiş planlanmış faaliyetlerle ilgilenirken, üst düzeydekiler karmaşık ve
belirsiz durumlarla iç içedir. Bu yüzden üst yöneticilerin belli yöntem ve teknikleri bilmesi
gerekir bunun nedeniyse, ancak yönetim ve teknikleri bilerek belirsizlik ve karmaşık
durumların çözülebilmesidir.

Karar Verme Becerisi:

Karar verme, örgütün belirli amaçlara ulaşması için veya örgütte
karşılaşılan sorunları çözmek için belirlenen alternatifler arasından birini seçmektir. Örgütte
karar verilerek planlama, yöneltme ve denetim gibi fonksiyonlar gerçekleştiği için karar
önemli bir unsurdur. Karar vermede örgütün her düzeyinde bulunan çalışanlar yer almalıdır.
Ancak karar vermeyi üst yöneticiler yerine getirmektedir, orta ve alt düzeydeki yöneticiler
faaliyetlerini üst yönetimin verdiği kararlar doğrultusunda yerine getirirler. Bu yüzden karar
verme becerisi üst düzeydeki yöneticilerde bulunması gereken bir özelliktir.

Kavramsal Beceri:

Kavramsal beceri, aslında karar vermeyle ilişkilidir. Yönetici sadece örgüt
içi durum ve ilişkileri göz önünde bulundurmaz ayrıca dış çevrede yer alan diğer kurum ve
kuruluşları da takip eder. Dış çevrede olacak olayları tahmin etmeye, örgütü ne kadar
etkileyeceğine karar vermeye çalışır. Bunun yanında örgüt içinde olan olaylar ve
çalışanlarından da haberi vardır. Örgütü bir bütün olarak görür ve çevreyle olan ilişkisini
uyumlaştıran kararlar alır. Bu beceriye sahip yöneticilerde karar verme işlevi olduğu için, üst
yönetimde bulunan kişilerdir.

Leave a Reply